Những trò chơi phát triển tư duy ngôn ngữ, vui và không cần dụng cụ

Đây là những trò chơi đơn giản, chỉ cần hai người trở lên cùng chơi. Các con cùng bố/mẹ có thể tranh thủ chơi khi quây quần trong phòng khách, khi chờ đồ ăn trong nhà hàng, lúc đi trên tàu xe, hay khi đang làm việc nhà, đang đi bộ cùng nhau hoặc khi đã tắt đèn chuẩn bị đi ngủ. Vừa học được khối điều vừa thân lại thêm thân.

CHƠI "CHIM, THÚ, CÁ"

  • Cách chơi:
    • Một người đóng vai Người điều khiển. Người này vừa chỉ tay vào mọi người quanh vừa nói “Chim, thú, cá…”, rồi bất ngờ chỉ một người trong vòng và hô “chim” hoặc “thú”, hoặc “cá”.
    • Người bị chỉ phải lập tức nói tên con “chim”, con “thú”, hoặc con “cá” nào đó mà không trùng với các con đã được nói ra từ đầu cuộc chơi tới giờ. Nếu ngập ngừng không nói được ngay hoặc nói trùng thì phải tiếp tục làm người chơi (cộng bị phạt như nào đó theo luật chơi mà cả nhà thống nhất), còn nếu nói đúng được ngay thì được trở thành người điều khiển.
  • Dưới đây là gợi ý một số chủ đề để bạn xem xét lựa chọn khi vận dụng trò chơi này cho phù hợp với tuổi của con:
    • Chim, Thú, Cá:-)
    • Rau, Hoa, Quả
    • Đồ chơi, Dụng cụ nhà bếp, Đồ dùng học tập
    • Tết, Giáng sinh, Trung thu
    • Gia đình, Nhà Trường, Doanh nghiệp
    • Người, Cây, Nhà (nhắc đến chủ đề nào phải nói ra tên một bộ phận thuộc chủ đề đó)
    • Nhân hậu, Mưu trí, Dũng cảm (bị chỉ định chủ đề nào phải nói một từ hoặc một tên người nổi tiếng thuộc chủ đề đó)
    • Ai là gì, Ai làm gì, Ai thế nào (bị chỉ định chủ đề nào phải đặt một câu theo mẫu đó – Tiếng Việt lớp 4:-)
    • Từ đơn, từ ghép, từ láy
    • Chia hết cho 2,  cho 3, cho 4, cho 5, cho 6, cho 9 (phải kể ra một số chia hết cho số thuộc chủ đề được chỉ định – luyện dấu hiệu chia hết – Toán lớp 4)
    • "to be", "can", "should" (bị chỉ định động từ nào phải đặt một câu với động từ đó)
    • ...

TRÒ CHƠI LIÊN TƯỞNG

Thế giới sách Thinking có khối bài rèn kĩ năng liên tưởng. Tuy nhiên theo mình khi con còn nhỏ (tuổi tiểu học), không nên vội ôm nhiều sách luyện Analogy về nhét cho con làm, mà hãy gắng dành thời gian cùng con chơi những trò chơi mang tính tương tác sống. Các con sẽ học được kỹ năng liên tưởng một cách tự nhiên, thiết thực và thú vị từ chính bố mẹ, anh chị em trong nhà. 

  • Cách chơi đơn giản như sau: Một người trong nhà chọn một chủ đề, ví dụ như “Tiền bạc”, các thành viên sẽ phải lần lượt nói xem Nhắc đến Tiền bạc, thì mình nghĩ đến điều gì,  sao. Ví dụ: “Mẹ nghĩ đến Đi làm vì Đi làm sẽ giúp kiếm được tiền”, “Con nghĩ đến Hình chữ nhật vì con thấy tờ tiền có hình chữ nhật”,…Ai là người nói được ý cuối cùng thì có quyền chọn chủ đề tiếp theo. Mình đặc biệt thích trò này, vì luôn có nhiều điều ngạc nhiên thú vị trước khả năng liên tưởng của con trẻ.

 

  • Các chủ đề để chơi trò này thì nhiều vô khối:
    • Có thể là bất kỳ kiến thức phổ thông nào bạn muốn trao đổi với con như Mùa xuân, Tết, Cây cối, Hoa, Màu sắc, Nước, Du lịch, Tiền bạc,  Đám cưới, Tương lai
    • Có thể là những chủ đề mà con đang có bài tập làm văn ở trường.
    • Cũng có thể chính là "Bố", "Mẹ" hay "Cô chủ nhiệm" để biết xem con đang có những ấn tượng gì :D

TRÒ CON ĐANG NGHĨ ĐẾN ĐIỀU GÌ?

Người thứ nhất lần lượt nói 3 manh mối để người thứ hai đoán xem các manh mối đó dẫn tới từ gì. Trong các manh mối không nên nhắc đến tiếng nào có trong từ cần đoán. Đoán đúng ngay từ manh mối thứ nhất được 3 điểm, phải dùng đến manh mối thứ 2 được 2 điểm, phải dùng cả 3 manh mối thì chỉ được 01 điểm. Đoán xong một từ thì lại được chuyển thành người nêu manh mối. 

Để trò chơi dễ hơn, có thể giới hạn những thứ sẽ cần đoán: ví dụ chỉ chơi đoán những từ có trong một danh sách  cho trước, hoặc có trong một số trang của quyển sách Tiếng Việt con đang học, hoặc chỉ bắt đầu bằng một số vần nào đó, hoặc bằng một chủ đề nào đó.

Ví dụ muốn nói đến từ “cân nặng”, Mẹ đưa ra manh mối thứ nhất là “Phải sử dụng một dụng cụ có chia vạch để đo nó.”. Nếu con không đoán được thì thêm manh mối thứ hai: “Một con voi có số đo này lớn hơn rất nhiều một con ngựa.”. Vẫn chưa đúng thì đến manh mối thứ ba: “Kilogram là một đơn vị đo của nó “.

Đến lượt Con đưa ra các manh mối cho Mẹ đoán từ, Con sẽ phải động não nhiều về điều nó muốn nói tới, còn Mẹ sẽ thường thích thú cười vì cách  hiểu rất hồn nhiên của con trẻ.

TRÒ TÌM TỪ CÓ TIẾNG ...

Cho Con chọn một tiếng, ví dụ chọn "nước". Con sẽ nói một từ có nghĩa có tiếng "nước", ví dụ "nước lọc" hay "cứu nước". Sau đó đến lượt người cùng chơi. Nói một từ đã được dùng trước đó là không hợp lệ, phải tìm từ khác. Ai bí quá không tìm được từ nào nữa thì bị ra khỏi cuộc chơi. Người bị loại sớm sẽ được quyền chọn tiếng mới cho vòng chơi mới.

Một trò tương tự là tìm từ nối mà rất nhiều đã quen, kiểu người trước nói "cứu nước" xong thì người sau phải tìm ra từ bắt đầu bằng "nước ...".  

---------------------------------

  • Nhà nào thích biết thêm nhiều trò phát triển tư duy ngôn ngữ, thì nên tìm đọc cuốn Yêu thương mẹ kể của chị Phan Hồ Điệp. Mình rất ngưỡng một nhà sư phạm tuyệt vời này, chỉ có điều vẫn chưa hành động để làm theo được gì đáng kể. :-(
  • Khi bố mẹ và các con có nhiều thời gian chơi hơn, và/hoặc khi con muốn rủ bạn cùng lứa chơi, thì thường chúng còn thích cả các trò "board game", có sử dụng dụng cụ đơn giản. Sau Mắt trố biết năm 2015 thì đến hè năm nay nhà mình mới biết thêm vài game dạng này như Monopoly (Cờ tỉ phú), Bài Uno,... và lũ trẻ rất phấn khích. Phải phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ trong tuần để cuối tuần được chơi board game. ConTuHoc đang trao đổi hợp tác cùng một số nhà cung cấp để mang đến những board games chọn lọc với giá ưu đãi cho cộng đồng phụ huynh Con Tự Học.

 

Để lại bình luận
Chat với ConTuHoc